Schakelen tijdens een stevige klim, de juiste versnelling zoeken na een rood licht of voortdurend aanpassen aan wisselende snelheden. De Zwitserse onderneming ratioX wil fietsers al dat werk uit handen nemen. Het bedrijf ontwikkelde een volledig mechanische, traploze transmissie die automatisch de overbrengingsverhouding aanpast. Na uitgebreide praktijkproeven bereidt ratioX de commerciële introductie voor.
Altijd de juiste trapfrequentie
Het geheim van ratioX zit in een zogenaamde Continuously Variable Transmission (CVT). In tegenstelling tot een klassieke derailleur of versnellingsnaaf werkt deze transmissie niet met een vast aantal versnellingen, maar met een continu variabele overbrengingsverhouding.
Het mechanisme gebruikt een systeem van riemschijven waarvan de effectieve diameter automatisch verandert. Daardoor past de overbrenging zich voortdurend aan de snelheid en de rijomstandigheden aan.
Het resultaat moet een vrijwel constante trapfrequentie zijn, ook wanneer de fietser versnelt, vertraagt of een helling oprijdt. Dat gebeurt volledig mechanisch, dus zonder elektronische schakelsturing of bedieningselementen aan het stuur.
Vooral bij dagelijks woon-werkverkeer kan dat een groot verschil maken. De fietser hoeft zich niet langer met het schakelen bezig te houden en kan zich volledig concentreren op het verkeer.
Ook interessant voor speedpedelecs
ratioX ontwikkelde het systeem voornamelijk voor elektrische stadsfietsen, speedpedelecs en cargobikes.
Tijdens praktijkproeven in het Zwitserse kanton Vaud werd de transmissie zowel op vlakke wegen als op steile hellingen getest. Volgens de ontwikkelaar slaagt het systeem erin de trapfrequentie ook onder wisselende belasting gelijkmatig te houden.
Dat maakt de technologie ook interessant voor speedpedelecs, waar een comfortabele trapfrequentie bij hogere snelheden belangrijk is.
In eerder gepubliceerde technische specificaties vermeldde ratioX een versnellingsbereik van 360 procent en een gewicht van ongeveer 2 kilogram, inclusief trapas en vrijloop. Definitieve productiegegevens moeten nog worden bevestigd.
Afgesloten transmissie vraagt weinig onderhoud
Een ander belangrijk voordeel is de constructie. Het volledige mechanisme zit in een afgesloten behuizing die de onderdelen beschermt tegen water, stof en vuil.
Volgens ratioX volstaat een jaarlijkse onderhoudsbeurt. Het systeem heeft bovendien geen vloeibare smering nodig die regelmatig moet worden bijgevuld.
De compacte transmissie wordt centraal in het fietsframe geïntegreerd en kan worden gecombineerd met een klassieke ketting, riemaandrijving of cardanas.
Vooral de combinatie met een riemaandrijving lijkt aantrekkelijk voor fietsers die zo weinig mogelijk onderhoud willen.
Voor fietsfabrikanten biedt ratioX nog andere mogelijkheden. De transmissie kan in verschillende frametypes worden geïntegreerd en optioneel worden gecombineerd met sensoren voor trapkracht, trapfrequentie en fietssnelheid.
Van prototype naar productie
Na verschillende jaren ontwikkeling heeft ratioX zijn transmissie inmiddels geïntegreerd in meerdere types elektrische fietsen, in samenwerking met verschillende fabrikanten.
Volgens het bedrijf leverden de praktijkproeven positieve resultaten op. De volgende stap is de voorbereiding van de productie en de toeleveringsketen. Ook nieuwe proefprojecten met fietsfabrikanten staan op de planning.
Simon Faneco, oprichter en algemeen directeur van ratioX, verwoordt de ambitie als volgt:
“Ons doel is fietsen eenvoudiger te maken, zodat de fiets wereldwijd het belangrijkste vervoermiddel kan worden.”
Een concrete lanceringsdatum, verkoopprijs of lijst van fietsmerken die de transmissie zullen aanbieden, is voorlopig niet bekendgemaakt.
Veelbelovend, maar de praktijk moet beslissen
Een automatische transmissie die altijd de juiste overbrengingsverhouding kiest, weinig onderhoud vraagt en geen elektronische schakelsturing nodig heeft, klinkt aantrekkelijk.
Toch blijven enkele technische vragen open. Hoe efficiënt is de overbrenging onder zware belasting? Welke trapfrequenties zijn haalbaar bij hogere snelheden? En hoe verhoudt het systeem zich qua rendement en duurzaamheid tot bestaande oplossingen van bijvoorbeeld Pinion en Enviolo?
Daarover zijn voorlopig onvoldoende onafhankelijke testgegevens beschikbaar.
Vooral de combinatie van een constante trapfrequentie, volledig automatische werking en onderhoudsarme constructie maakt ratioX een technologie om in de gaten te houden.
Of ze ook in de praktijk een nieuwe standaard voor elektrische fietsen kan worden, zullen de eerste productiemodellen moeten uitwijzen.
Bron: LEVA-EU / ratioX, 26 oktober 2026.
